Βασικά στοιχεία

  • Αν πληρώσατε με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, ζητήστε αμφισβήτηση συναλλαγής από την τράπεζά σας.
  • Αν η πτήση ήταν μέρος πακέτου διακοπών, ο διοργανωτής υποχρεούται να σας εξασφαλίσει εναλλακτική πτήση ή επιστροφή χρημάτων για τις υπηρεσίες που δεν παρασχέθηκαν.
  • Ελέγξτε αν η ταξιδιωτική σας ασφάλεια περιλαμβάνει κάλυψη SAFI ή επικοινωνήστε άμεσα με το ταξιδιωτικό πρακτορείο/OTA πριν λήξουν οι προθεσμίες.
  • Η δήλωση οφειλής στον σύνδικο της πτώχευσης είναι η τελευταία, πιο αργή και αβέβαιη επιλογή (αν πληρώσατε με μετρητά και δεν έχετε ούτε πακέτο ούτε ασφάλιση αφερεγγυότητας).

Η ξαφνική πτώχευση μιας αεροπορικής εταιρείας προκαλεί άγχος, όμως υπάρχουν συγκεκριμένοι δρόμοι για να διεκδικήσετε πίσω τα χρήματά σας.

Ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής και κράτησης, μπορείτε να κινηθείτε μέσω αμφισβήτησης συναλλαγής στην τράπεζα, ταξιδιωτικής ασφάλισης ή προστασίας οργανωμένου ταξιδιού.

Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός με σειρά προτεραιότητας, τις κρίσιμες προθεσμίες και τα σημεία επαφής στην Ελλάδα για να διεκδικήσετε άμεσα τα δικαιώματά σας.

«Σταμάτησε τις πτήσεις» ή «κήρυξε πτώχευση»; Ποια η διαφορά των δύο εννοιών

Η αναστολή πτήσεων και η επίσημη πτώχευση είναι δύο διαφορετικές καταστάσεις με διαφορετικές νομικές συνέπειες για τους επιβάτες.

Όταν μια αεροπορική αναστέλλει τις πτήσεις της, η διοίκηση παραμένει ενεργή και η εταιρεία συνεχίζει να λειτουργεί. Σε αυτή την περίπτωση, μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας μαζί της για επιστροφή χρημάτων ή κράτηση εισιτηρίου σε νέα πτήση.

Στην επίσημη πτώχευση, τη διαχείριση αναλαμβάνει δικαστικός σύνδικος εκκαθάρισης. Όλες οι απευθείας πληρωμές και οι επιστροφές χρημάτων από την ίδια την εταιρεία παγώνουν αυτόματα.

Ελέγξτε άμεσα την επίσημη ανακοίνωση της εταιρείας ή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας. Η νομική κατάσταση της αεροπορικής καθορίζει ποια οδό διεκδίκησης πρέπει να ακολουθήσετε.

Γιατί δεν θα πάρετε τα χρήματα από την ίδια την αεροπορική μετά την πτώχευση

Άδειες θέσεις στην καμπίνα αεροσκάφους

Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός ΕΚ 261/2004 προβλέπει την επιστροφή του αντιτίμου του ναύλου και αποζημίωση έως 600€ σε περιπτώσεις ακύρωσης πτήσης.

Όταν, όμως, η αεροπορική χρεοκοπεί, ο νόμος αυτός δεν μπορεί να σας βοηθήσει στην πράξη. Η εταιρεία δεν έχει πλέον χρήματα να σας πληρώσει.

Έτσι, μπαίνετε σε μια μεγάλη ουρά πιστωτών (μαζί με τράπεζες και προμηθευτές) περιμένοντας να πάρετε ό,τι περισσέψει. Βάσει του Πτωχευτικού Κώδικα (ν. 4738/2020), οι επιβάτες κατατάσσονται ως απλοί (μη προνομιούχοι) πιστωτές, πράγμα που σημαίνει ότι ικανοποιούνται μόνο εφόσον εξοφληθούν προηγουμένως οι εξασφαλισμένοι και προνομιούχοι πιστωτές.

Γι' αυτό μην περιμένετε να αποζημιωθείτε από την αεροπορική. Στραφείτε αμέσως στους τρόπους πληρωμής και ασφάλισης που επιστρέφουν πραγματικά τα χρήματά σας.

Chargeback: Η πιο γρήγορη κίνηση για να πάρετε πίσω τα χρήματά σας

Αν πληρώσατε το εισιτήριο με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, ζητήστε όσο γίνεται πιο σύντομα αμφισβήτηση συναλλαγής (chargeback) από την τράπεζά σας.

Η διαδικασία βασίζεται στα συστήματα των Visa και Mastercard και όχι στην ίδια την αεροπορική, οπότε δεν σας επηρεάζει το γεγονός ότι η εταιρεία δεν απαντά.

Η πτήση δεν έγινε, οπότε η τράπεζα έχει σαφή λόγο να σας επιστρέψει το ποσό.

  • Προθεσμία: Σύμφωνα με τους κανόνες Visa και Mastercard, η προθεσμία είναι έως 120 ημέρες από την ημερομηνία που θα γινόταν η πτήση. Ωστόσο, η εκδότρια τράπεζα ενδέχεται να ορίζει αυστηρότερο δικό της χρονικό όριο. Επικοινωνήστε αυθημερόν στο τηλέφωνο που αναγράφεται στο πίσω μέρος της κάρτας σας για να επιβεβαιώσετε την ακριβή διαδικασία.
  • Δικαιολογητικά: Θα χρειαστείτε το αποδεικτικό κράτησης, την απόδειξη χρέωσης της κάρτας, τυχόν email ακύρωσης και μια σύντομη γραπτή δήλωση ότι η πτήση ακυρώθηκε λόγω πτώχευσης.
  • Χρόνος αναμονής: Η ολοκλήρωση του αντιλογισμού διαρκεί από μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες.

Τι μπορεί να κάνει η ταξιδιωτική ασφάλιση σε περίπτωση πτώχευσης της αεροπορικής

Ορισμένα ταξιδιωτικά ασφαλιστήρια και ορισμένες πιστωτικές κάρτες περιλαμβάνουν κάλυψη για αφερεγγυότητα αερομεταφορέα.

Πρόκειται για εξειδικευμένη κάλυψη που αποζημιώνει συγκεκριμένα σε περίπτωση κατάρρευσης της εταιρείας. Προσφέρεται είτε ως αυτόνομο προϊόν, είτε ως πρόσθετο σε ταξιδιωτικές ασφαλίσεις ή premium κάρτες.

Επιβεβαιώστε άμεσα τα χρηματικά όρια, τις εξαιρέσεις και τις προθεσμίες δήλωσης ζημιάς που ορίζει το συμβόλαιό σας.

Υποβάλετε το αίτημα στην ασφαλιστική προσκομίζοντας τα αποδεικτικά κράτησης, την απόδειξη πληρωμής και την επίσημη ανακοίνωση της πτώχευσης.

Οδηγία 2015/2302: Τι δικαιούστε αν η πτήση είναι μέρος πακέτου

Αν η πτήση αποτελεί μέρος ενός οργανωμένου ταξιδιού (συνδυασμός πτήσης και διαμονής από τον ίδιο διοργανωτή), προστατεύεστε πλήρως από την Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2015/2302 (Π.Δ. 7/2018 στην Ελλάδα).

Ο διοργανωτής υποχρεούται από τον νόμο (Οδηγία 2015/2302, άρθρα 13-14 & Π.Δ. 7/2018) να σας εξασφαλίσει εναλλακτική πτήση ισοδύναμης ποιότητας χωρίς επιπλέον κόστος αν η αεροπορική πτωχεύσει. Αν δεν μπορέσει να την παράσχει, δικαιούστε να καταγγείλετε τη σύμβαση και να λάβετε επιστροφή των χρημάτων για τις υπηρεσίες που δεν πραγματοποιήθηκαν.

Η ασφάλεια αφερεγγυότητας του διοργανωτή ενεργοποιείται αποκλειστικά αν χρεοκοπήσει ο ίδιος ο διοργανωτής ή το ταξιδιωτικό πρακτορείο και όχι η αεροπορική εταιρεία.

Αν η πτώχευση συμβεί ενώ βρίσκεστε ήδη στον προορισμό σας, ο διοργανωτής (το πρακτορείο που σας πούλησε το πακέτο) υποχρεούται να σας εξασφαλίσει εναλλακτική πτήση επιστροφής χωρίς επιπλέον επιβάρυνση, καθώς και τη διαμονή σας αν προκληθεί καθυστέρηση.

Τα στοιχεία του φορέα προστασίας αναγράφονται υποχρεωτικά στη σύμβαση του οργανωμένου ταξιδιού σας. Επικοινωνήστε άμεσα με το ταξιδιωτικό πρακτορείο για την ενεργοποίηση της κάλυψης.

Τι να κάνετε αν κλείσατε μέσω πρακτορείου ή online πλατφόρμας

Παράθυρο και άδεια καθίσματα σε αεροσκάφος

Αν η κράτηση έγινε μέσω ταξιδιωτικού πρακτορείου ή online πλατφόρμας (OTA), επικοινωνήστε μαζί τους. Ορισμένα πρακτορεία αναλαμβάνουν τη διαδικασία επιστροφής ή διευθετούν το ζήτημα απευθείας, ειδικά αν η χρέωση της κάρτας έγινε στο δικό τους όνομα.

Ζητήστε άμεσα γραπτή επιβεβαίωση για τις ενέργειες στις οποίες θα προβούν και το ακριβές χρονικό διάστημα ολοκλήρωσής τους.

Παρακολουθείτε αυστηρά τις ημερομηνίες ώστε να μην εξαντληθεί παράλληλα η χρονική προθεσμία για την υποβολή chargeback στην τράπεζά σας.

Τι να κάνετε αν αποτύχουν όλα: Αναγγελία της απαίτησής σας

Αν δεν καταφέρετε να πάρετε τα χρήματά σας πίσω από την τράπεζα ή την ασφάλεια, η τελευταία λύση είναι να δηλώσετε επίσημα το ποσό που σας οφείλεται στον σύνδικο της εταιρείας.

Αυτή η διαδικασία είναι η πιο αργή και αβέβαιη. Μπαίνετε στην ουρά ως απλός πιστωτής, που σημαίνει ότι η επιστροφή των χρημάτων θα αργήσει πολύ και, αν τελικά πάρετε κάτι, θα είναι συνήθως ένα πολύ μικρό μέρος του ποσού.

Χρησιμοποιήστε αυτή την επιλογή μόνο ως λύση ανάγκης και ρίξτε το βάρος σας στις υπόλοιπες μεθόδους διεκδίκησης.

Τι να κάνετε αν έχετε ξεμείνει στο εξωτερικό

Αν η πτώχευση της αεροπορικής σας βρει στα μισά του ταξιδιού, η προτεραιότητά σας αλλάζει: το πρώτο σας μέλημα είναι να γυρίσετε σπίτι με όσο το δυνατόν μικρότερο κόστος.

  • Επικοινωνήστε με τον διοργανωτή: Αν η πτήση ήταν μέρος πακέτου διακοπών, ενημερώστε αμέσως το ταξιδιωτικό πρακτορείο. Ο διοργανωτής υποχρεούται να αναλάβει τη φροντίδα και τον δωρεάν επαναπατρισμό σας με εναλλακτική πτήση χωρίς δική σας επιβάρυνση.
  • Κρατήστε όλες τις αποδείξεις: Φυλάξτε κάθε απόδειξη έκτακτου εξόδου (νέο εισιτήριο, ξενοδοχείο, μεταφορές). Ενδέχεται να τα διεκδικήσετε αργότερα μέσω της ταξιδιωτικής ασφάλειας ή του chargeback.
  • Συγκρίνετε προσεκτικά τις τιμές: Μην αγοράζετε βιαστικά νέο εισιτήριο υποθέτοντας ότι θα πάρετε σίγουρα τα χρήματα πίσω. Ελέγξτε τις διαθέσιμες επιλογές και επιλέξτε την πιο συμφέρουσα.

Πού να απευθυνθείτε αν είστε στην Ελλάδα

Αν χρειάζεστε επίσημη καθοδήγηση ή υποστήριξη κατά τη διεκδίκηση των χρημάτων σας, μπορείτε να απευθυνθείτε στους παρακάτω φορείς:

Φορέας

Ρόλος & Αρμοδιότητα

Συνήγορος του Καταναλωτή

Ανεξάρτητη αρχή για την εξωδικαστική επίλυση καταναλωτικών διαφορών και την προστασία των δικαιωμάτων σας.

Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ)

Η εθνική εποπτική αρχή, αρμόδια για την εφαρμογή των δικαιωμάτων των επιβατών και την εξέταση καταγγελιών στην Ελλάδα.

Ενώσεις Καταναλωτών (ΕΚΠΟΙΖΩ, ΚΕΠΚΑ)

Παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη, ενημέρωση και καθοδήγηση για τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσετε.

Συχνές ερωτήσεις

Αν πληρώσατε με μετρητά, η μόνη επιλογή είναι η αναγγελία της απαίτησής σας στη διαδικασία πτώχευσης μέσω του συνδίκου εκκαθάρισης. Η πιθανότητα επιστροφής είναι δυστυχώς πολύ χαμηλή. Αν η πτήση ήταν μέρος πακέτου, απευθυνθείτε αμέσως στο ταξιδιωτικό πρακτορείο, καθώς ο διοργανωτής υποχρεούται να σας εξασφαλίσει εναλλακτική πτήση ή επιστροφή χρημάτων.

Αν η αεροπορική χρεοκόπησε, τα μίλια του δικού της προγράμματος επιβράβευσης συνήθως χάνουν την αξία τους, καθώς αποτελούν μέρος των ακάλυπτων οφειλών της εταιρείας.

  • Μίλια σε πρόγραμμα της ίδιας της εταιρείας: Η επιστροφή τους είναι σχεδόν αδύνατη, εκτός αν ο σύνδικος αποφασίσει διαφορετικά ή αν η αεροπορική εξαγοραστεί από άλλον όμιλο που θα δεχτεί να τα αναγνωρίσει.
  • Μίλια σε συμμαχία (π.χ. Star Alliance, SkyTeam, Oneworld): Αν τα μίλια προέρχονται από πρόγραμμα συνεργαζόμενης αεροπορικής, επικοινωνήστε με το δικό της πρόγραμμα πιστότητας. Συχνά ακυρώνεται η εξαργύρωση και τα μίλια επιστρέφουν στον λογαριασμό σας.

Εξαρτάται από το πώς αγοράστηκαν τα εισιτήρια:

  • Ενιαίο εισιτήριο: Αν και οι δύο πτήσεις βρίσκονται στην ίδια κράτηση με την ίδια χρεοκοπημένη αεροπορική, τότε ολόκληρο το δρομολόγιο ακυρώνεται. Μπορείτε να ζητήσετε chargeback από την τράπεζά σας για το συνολικό ποσό του εισιτηρίου.
  • Διαφορετικές αεροπορικές εταιρείες: Αν η επιστροφή έχει εκδοθεί με άλλη, ενεργή αεροπορική εταιρεία, η πτήση αυτή δεν ακυρώνεται αυτόματα και παραμένει σε ισχύ. Αν αποφασίσετε να μην ταξιδέψετε καθόλου, η ακύρωση της επιστροφής θα γίνει βάσει των κανονικών όρων του ναύλου σας.

Ναι, αλλά η διαδικασία εξαρτάται από τον τρόπο που θα διεκδικήσετε τα χρήματά σας:

  • Μέσω chargeback: Αν πληρώσατε με κάρτα, ζητάτε αμφισβήτηση συναλλαγής για το συνολικό ποσό της χρέωσης (ναύλος + φόροι αεροδρομίου). Η τράπεζα επιστρέφει όλο το ποσό, καθώς η υπηρεσία δεν παρασχέθηκε.
  • Μέσω της αεροπορικής: Αν ζητήσετε επιστροφή απευθείας από την εταιρεία ή τον σύνδικο, οι φόροι αεροδρομίου αντιμετωπίζονται όπως και το υπόλοιπο εισιτήριο. Μπαίνουν δηλαδή στη συνολική λίστα των οφειλών της πτώχευσης, με πολύ χαμηλή πιθανότητα να εισπραχθούν.

Ναι, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και οι προθεσμίες είναι αυστηρές:

  • Chargeback: Η προθεσμία είναι συνήθως 120 ημέρες από την προγραμματισμένη ημερομηνία της πτήσης. Αν την προσπεράσετε, η τράπεζα χάνει το δικαίωμα να ακυρώσει τη συναλλαγή μέσω Visa/Mastercard.
  • Ταξιδιωτική ασφάλεια: Τα συμβόλαια ορίζουν συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο για τη δήλωση ζημιάς (η προθεσμία αναγράφεται στους όρους του ασφαλιστηρίου σας).
  • Αναγγελία στην πτώχευση: Ο σύνδικος ορίζει μια αποκλειστική ημερομηνία υποβολής απαιτήσεων. Αν δεν καταθέσετε εγκαίρως τα δικαιολογητικά, χάνετε οριστικά το δικαίωμα συμμετοχής στη διανομή.