Image by Robert Waghorn from Pixabay
Zodra het vliegtuig opstijgt en de grond steeds verder onder je verdwijnt, kan vliegen ineens best spannend voelen. Je hebt zelf geen controle en ieder vreemd geluid valt net wat meer op. Toch gebeurt er tijdens bijna iedere vlucht precies wat er moet gebeuren. Daar zit veel meer achter dan je als reiziger vanuit je stoel meekrijgt.
Dit is goed om te weten voordat je instapt
- Op een jaar met tientallen miljoenen commerciële vluchten gaat het bij een klein deel mis. In 2025 werden bijna 39 miljoen vluchten uitgevoerd en bij 51 daarvan werd een ongeval geregistreerd.
- Het woord ongeval klinkt meteen ernstig. In de luchtvaartcijfers betekent het alleen niet automatisch dat een toestel is neergestort of dat er slachtoffers waren.
- Fatale ongelukken komen nog veel minder vaak voor. Als je meerdere jaren samen bekijkt, gaat het om miljoenen vluchten voordat er gemiddeld één fataal ongeluk plaatsvindt.
- De cijfers schommelen ieder jaar een beetje. Over een langere periode is wel te zien dat vliegen steeds veiliger wordt.
- Turbulentie kan behoorlijk vervelend aanvoelen, maar betekent meestal niet dat er iets mis is met het toestel.
Hoe klein is de kans op een vliegtuigongeluk?
Een vliegtuigongeluk zie je vaak uitgebreid terug in het nieuws. De miljoenen toestellen die zonder bijzonderheden landen, halen de krant natuurlijk niet.
Het IATA veiligheidsrapport helpt om die verhouding wat beter te zien. In 2025 vertrokken bijna 39 miljoen commerciële vluchten. Bij 51 vluchten werd een ongeval geregistreerd. Een fataal ongeluk is nog veel zeldzamer. Over meerdere jaren bekeken gaan er gemiddeld miljoenen vluchten voorbij voordat zoiets gebeurt.
Vliegen wordt steeds veiliger, doordat de luchtvaart blijft leren van eerdere incidenten en nieuwe inzichten. De kans op een vliegtuigongeluk is daarmee heel klein. Een afzonderlijk ongeluk kan groot nieuws zijn, maar vertelt weinig over hoe veilig vliegen echt is als je naar alle vluchten samen kijkt.
Is vliegen veiliger dan de auto, trein of motor?
Een autorit voelt misschien gewoner dan een vlucht, maar dat zegt weinig over het risico onderweg. Als je kijkt naar statistieken van vliegen versus auto, zie je juist dat reizen per vliegtuig erg goed scoort.
Niet ieder vervoermiddel kun je zomaar vergelijken
Alle ongelukken bij elkaar optellen geeft een vertekend beeld. Een vliegtuig legt bijvoorbeeld in één reis duizenden kilometers af en neemt honderden reizigers mee. Daarom kijken verkeersanalyses onder meer naar ongevallen per miljard kilometer die reizigers samen afleggen.
| Vervoermiddel | Relatief risico | Wat merk je daarvan als reiziger? |
| Vliegtuig | Zeer laag | Ernstige ongelukken komen maar zelden voor |
| Trein | Zeer laag | Ook hier gebeuren weinig ernstige ongelukken |
| Auto | Hoger | Je komt vaker in situaties terecht waarin een ongeluk kan gebeuren |
| Motor | Veel hoger | Je bent minder beschermd als het misgaat |
Waarom gaat het tijdens een vlucht zo vaak goed?
Daar zit niet één bijzondere reden achter. Tijdens een vlucht werken juist meerdere lagen samen om fouten op tijd op te merken en op te vangen.
Een vliegtuig krijgt heel wat controles
Een vliegtuig wordt niet alleen nagekeken als er iets kapot lijkt te zijn. Er zijn vaste controles voor vertrek en daarnaast grotere controles waarbij onderdelen uitgebreider worden bekeken.
Wordt er vlak voor vertrek iets gevonden, dan moet dat eerst worden gecontroleerd. Daardoor kan een vlucht vertraging oplopen. Vervelend als je staat te wachten, maar een vliegtuig vertrekt pas als duidelijk is dat het kan vertrekken.
Piloten blijven oefenen
Na de opleiding stopt het trainen niet. Piloten oefenen regelmatig in een simulator, bijvoorbeeld wat ze moeten doen als een motor uitvalt, het weer plotseling omslaat of er tijdens de start of landing iets niet volgens plan verloopt.
Ook noodlandingen en andere situaties die ze tijdens hun werk misschien nooit meemaken, komen aan bod. Daarbij werken piloten met vaste stappen en checklists. Mocht er ooit tijdens een echte vlucht dan toch iets gebeuren, dan hebben ze die situatie dus vaak al meerdere keren geoefend.
Er wordt op meerdere manieren meegekeken
In Europa zijn er via EASA vaste regels voor vliegtuigen, onderhoud en bemanning. Veel systemen in een toestel hebben een back-up en de luchtverkeersleiding houdt het vliegverkeer in de gaten. Gaat er toch iets mis, dan wordt onderzocht wat er is gebeurd en wat daarvan geleerd kan worden.
Waarom voelt vliegen soms toch spannend?
Je kunt weten dat de kans op vliegtuigongeluk klein is en alsnog met klamme handen opstijgen. Vliegangst heeft namelijk niet alleen te maken met wat er werkelijk kan gebeuren, maar ook met hoe je een vlucht beleeft.
Je geeft de controle uit handen
Achter het stuur bepaal je zelf wanneer je remt of langzamer rijdt. In een vliegtuig doet de bemanning dat voor je.
Ook geluiden kunnen spanning geven als je niet weet waar ze vandaan komen. Het landingsgestel dat inklapt, een motor die anders klinkt of het toestel dat na het opstijgen wat minder steil klimt, hoort meestal gewoon bij de vlucht.
Een vliegtuigongeluk blijft hangen
Een ernstig ongeluk met een vliegtuig krijgt vaak dagenlang aandacht in het nieuws. Beelden en verhalen blijven daardoor makkelijk in je hoofd zitten.
Bij autoritten gaat het dagelijks vaker mis, maar daar hoor je lang niet iedere keer uitgebreid over. Het kan daardoor lijken alsof vliegen meer risico met zich meebrengt dan werkelijk zo is.
Turbulentie: vervelend, maar meestal geen reden voor paniek
Het toestel zakt even of begint te schudden en je maag reageert meteen mee. Maar is turbulentie gevaarlijk?
Wat gebeurt er tijdens turbulentie?
Turbulentie ontstaat wanneer een vliegtuig door lucht beweegt die niet overal even rustig is. Piloten houden het weer onderweg in de gaten en kunnen soms een andere hoogte of route nemen.
Vliegtuigen zijn echter gebouwd om veel meer beweging en belasting aan te kunnen dan ze tijdens gewone turbulentie te verduren krijgen.
Houd je gordel altijd om als je zit, ook als het gordellampje uit is.
Lees meer over of turbulentie echt gevaarlijk is en hoe je met turbulentie kunt omgaan als het schudden je zenuwachtig maakt.
Bestaat er een veiligste stoel in het vliegtuig?
Misschien boek je liever een bepaalde plek omdat die beter voelt. Toch is er niet één veiligste stoel in het vliegtuig die bij ieder ongeluk de beste bescherming geeft.
Achterin zitten is niet automatisch beter
Er wordt weleens gezegd dat je achterin het vliegtuig beter zit. Zo simpel ligt het alleen niet. Welke plek de meeste bescherming geeft, hangt af van de situatie en daarom kun je niet één stoel aanwijzen als de beste plek.
Je hoeft je stoel dus niet op basis daarvan te kiezen. Neem gewoon de plek waar jij prettig zit, houd je gordel om wanneer je zit en volg de aanwijzingen van de bemanning.
Ben je zwanger, dan wil je misschien meer weten over stoelkeuze en vliegen. Lees daarom ook waar je rekening mee moet houden bij vliegen tijdens de zwangerschap.
Bang om te vliegen? Een paar dingen kunnen helpen
Vliegangst verdwijnt meestal niet meteen zodra iemand vertelt dat de kans op een ernstig ongeluk klein is. Iets meer weten over wat je hoort en voelt tijdens een vlucht kan de spanning wel wat verminderen.
Maak normale geluiden wat vertrouwder
Het geluid van de motor verandert tijdens een vlucht regelmatig. Ook het inklappen van het landingsgestel en beweging van de vleugels horen erbij. Als je vooraf weet wat er gebeurt, schrik je daar aan boord misschien minder snel van.
Een paar kleine dingen kunnen helpen als je merkt dat de spanning oploopt:
- Adem rustig en probeer je aandacht bij je ademhaling te houden.
- Luister naar muziek, een podcast of kijk een film voor wat afleiding.
- Vertel het cabinepersoneel dat je vliegen spannend vindt.
- Lees vooraf wat meer over de geluiden en bewegingen die tijdens een vlucht normaal zijn.
- Blijft de angst zo sterk dat je reizen liever vermijdt? Dan kan een vliegangstcursus helpen.
Heb je zoveel last van vliegangst dat het je reizen echt in de weg zit, dan kun je er ook met een psycholoog aan werken, bijvoorbeeld met cognitieve gedragstherapie.
Meer weten over wat je voor en tijdens je vlucht kunt doen? Bekijk dan onze tips om je vliegangst te overwinnen.
Vliegen kan spannend voelen, ook als je weet hoe klein het risico is. Over een langere periode zien we dat commerciële vluchten steeds beter worden in het voorkomen van ernstige ongelukken.
— Anton Radchenko, oprichter en CEO van AirAdvisor
Waarom je met een gerust gevoel kunt instappen
Vliegen kan spannend voelen, maar dat gevoel zegt weinig over het werkelijke risico. Miljoenen vluchten komen ieder jaar zonder bijzonderheden aan en achter iedere vlucht zitten controles, training en allerlei vaste procedures. De kans dat er iets ernstigs gebeurt, is dus heel klein.
Heb je vertraging opgelopen? Dan kun je kijken of je recht hebt op compensatie bij een vertraagde vlucht.
Veelgestelde vragen over het veiligste vervoermiddel
Een nachtvlucht brengt niet meer risico met zich mee alleen omdat het donker is. Piloten vliegen met instrumenten en luchthavens hebben systemen en verlichting voor vluchten in het donker.
Relatief gezien vinden meer incidenten plaats rond de start en landing dan wanneer een toestel op kruishoogte vliegt. Piloten trainen deze fases regelmatig en werken met vaste procedures.
Die vergelijking is lastig te maken. De zeer lage kans op neerstorten die je vaak ziet, gaat meestal over commerciële passagiersvluchten en niet over kleine privétoestellen.
Piloten proberen zware onweersbuien te vermijden en kunnen daarvoor de route aanpassen. Weerradar helpt de bemanning om zware buien onderweg te zien.
Dat hangt af van de wind, de luchthaven en het type toestel. Worden de grenzen voor een landing overschreden, dan kan een piloot uitwijken of wachten tot de omstandigheden beter zijn.
