Hoe veilig is vliegen echt?
Misschien vraag je het jezelf pas af wanneer je turbulentie voelt of ergens leest dat er een vliegtuigongeluk is gebeurd. Maar hoe veilig is vliegen echt? Dat is natuurlijk fijn om te weten als je zelf binnenkort moet vliegen. Een nieuwsbericht zegt namelijk weinig over hoe een gewone vlucht verloopt en hoe klein het risico eigenlijk is. Hier lees je wat de cijfers daarover zeggen.
Belangrijk om te weten: is vliegen veilig?
- De meeste vluchten verlopen gewoon zonder incidenten.
- Een ‘ongeval’ in een rapport is niet altijd een crash.
- Vliegtuigen hebben reserves voor als een systeem ermee stopt.
- Piloten oefenen ook wat ze moeten doen als er wél iets misgaat.
- Een beetje turbulentie tijdens je vlucht is heel normaal.
Hoe klein is de kans op een vliegtuigongeluk?
Gaat er iets mis tijdens een vlucht, dan haalt dat al snel het nieuws. Van alle vluchten waarbij niets aan de hand is, hoor je veel minder.
Miljoenen vluchten tegenover een klein aantal ongevallen
In 2024 vertrokken wereldwijd ruim 40 miljoen commerciële vluchten. Bij 46 daarvan was sprake van een ongeval volgens de criteria van de International Air Transport Association. Slechts een heel klein deel daarvan, zeven in totaal, had een dodelijke afloop.
Ook in de jaren ervoor kwamen ongelukken maar weinig voor. Over vijf jaar gemeten waren het er gemiddeld 1,25 ongelukken per miljoen vluchten. IATA berekent ook de ‘fatality risk’. Daarmee wordt gekeken naar het risico om bij een vliegtuigongeluk om het leven te komen. In 2024 lag die score op 0,06. En kijk je verder terug, dan zie je dat het aantal ongevallen sinds 2005 steeds verder is gedaald.
Meer cijfers vind je in het IATA Safety Report van 2024.
Is vliegen veiliger dan autorijden?
Als je vliegen met autorijden vergelijkt, wordt het verschil duidelijk. Per miljard afgelegde passagierskilometers zijn er bij vliegen 0,003 dodelijke slachtoffers. Bij autorijden zijn dat er 2,57. Per afgelegde kilometer is vliegen daarmee honderden keren veiliger dan autorijden.
Waarom is vliegen zo veilig?
Dat een vliegtuig uren door de lucht kan vliegen zonder dat je daar als reiziger veel van merkt, is geen toeval. Achter iedere vlucht zitten meerdere controles, systemen en mensen die elkaar aanvullen als er ergens iets misgaat.
Een vliegtuig kan tegen een stootje
Bij redundante systemen is er een reserve als een onderdeel uitvalt. Valt er iets uit, dan betekent dat niet meteen dat het vliegtuig niet verder kan. Er zijn andere systemen die het kunnen overnemen. Toestellen worden ook regelmatig nagekeken en een nieuw type vliegtuig moet eerst uitgebreid worden getest voordat er passagiers mee mogen vliegen. In Europa houdt EASA hier toezicht op en in de Verenigde Staten doet de FAA dat.
Piloten blijven oefenen
Een piloot is na zijn opleiding niet klaar met trainen. Twee piloten en simulatortraining zijn een vast onderdeel van de commerciële luchtvaart. In een simulator oefenen piloten situaties die ze tijdens echte vluchten maar zelden meemaken, zoals een motor die uitvalt.
Daarbij staat een cockpit niet op zichzelf. De luchtverkeersleiding volgt het vliegverkeer en zorgt dat toestellen voldoende afstand van elkaar houden.
Van fouten wordt geleerd
Ook kleine incidenten en bijna-incidenten kunnen worden gemeld en onderzocht. Het idee daarachter is simpel: als duidelijk wordt wat er misging, kunnen procedures of trainingen worden aangepast voordat hetzelfde nog eens gebeurt.
Een vlucht hangt dus niet af van één piloot, één controle of één technisch systeem. Juist al die lagen samen zorgen ervoor dat een fout niet meteen uitgroeit tot iets ernstigs.
Turbulentie: hoe gevaarlijk is het echt?
Turbulentie kan behoorlijk heftig voelen, zeker als het vliegtuig ineens schudt of even zakt. Toch betekent die beweging meestal niet dat er iets mis is met het toestel.
Het ontstaat door onrustige lucht en kan bijvoorbeeld te maken hebben met het weer, warme opstijgende lucht of sterke luchtstromen op grote hoogte. Vliegtuigen zijn getest op veel zwaardere belasting dan ze bij normale turbulentie te verduren krijgen.
Piloten krijgen informatie over het weer en horen ook waar andere toestellen turbulentie tegenkomen. Is de lucht ergens erg onrustig, dan kunnen ze een andere hoogte of route nemen.
Voor jou zit het grootste risico bij een plotselinge beweging als je gordel niet vastzit. Je kunt dan uit je stoel komen of ergens tegenaan stoten. Laat je gordel daarom losjes om wanneer je zit, ook als het lampje uit is.
Wil je hier meer over weten? We leggen in ons blog over is turbulentie echt gevaarlijk uitgebreider uit wat er tijdens zo'n hobbelige vlucht gebeurt.
Image by StockSnap from Pixabay
Zijn alle luchtvaartmaatschappijen even veilig?
Niet iedere maatschappij vliegt onder precies hetzelfde toezicht. Per land en regio kunnen de controles verschillen, al zijn de eisen binnen Europa streng.
Sommige airlines mogen niet binnen Europa vliegen. Eind 2024 waren dat er 129. Je vindt ze op de zwarte lijst van luchtvaartmaatschappijen. Welke maatschappijen dat zijn, houdt de Europese Commissie bij.
Wil je zelf een maatschappij controleren, dan kun je naar een paar dingen kijken:
Wat wil je weten? | Waar kun je kijken? |
Mag de airline in Europa vliegen? | EU Air Safety List |
Is de maatschappij aangesloten bij het veiligheidsprogramma van de International Air Transport Association? | IOSA Registry |
Hoe scoren bekende maatschappijen? | Vergelijkingen van veiligheidsgegevens op Airadvisor |
Benieuwd hoe bekende vervoerders het doen? Bekijk dan onze veiligste luchtvaartmaatschappijen voor een vergelijking.
Vliegangst terwijl je weet dat vliegen veilig is?
Cijfers kunnen geruststellen, maar vliegangst verdwijnt daar niet altijd mee. Je kunt prima weten dat het risico klein is en toch gespannen raken zodra het vliegtuig beweegt.
Een stoel rond de vleugel kan in zo’n geval prettig zijn, omdat je beweging daar vaak wat minder merkt. Rustig ademen helpt soms ook. Vertel het cabinepersoneel gerust als je zenuwachtig bent; zij krijgen dit vaker te horen.
Onze tips tegen vliegangst gaan hier uitgebreider op in. De tips zijn bedoeld als algemene informatie en niet als medisch advies. Heb je ernstige vliegangst, dan kun je het beste met een arts of andere professional bespreken wat jou kan helpen.
Hoe veilig is vliegen uiteindelijk?
Een risico van nul bestaat niet, ook niet wanneer je vliegt. Wel gebeurt er tijdens een gewone vlucht veel om de kans dat er iets misgaat zo klein mogelijk te houden.
Onderhoud, controles, training en redundante systemen zijn daar allemaal onderdeel van. De cijfers laten hetzelfde beeld zien: ernstige ongelukken komen maar zelden voor. Je hoeft dus niet van ieder geluid, wat turbulentie of een verandering in de vlucht meteen te schrikken.
Dien een claim in met AirAdvisor en ontvang tot €600 aan compensatieOntdek vandaag nog hoeveel u nog tegoed heeft.Controleer uw vlucht
Veelgestelde vragen over hoe veilig vliegen is
Kun je een vergoeding krijgen als je vlucht veel later vertrekt?
Soms wel. Een extra controle, slecht weer of iets anders kan ervoor zorgen dat je vlucht later vertrekt, maar dat betekent niet meteen dat er iets ernstigs aan de hand was. Bij een lange vertraging of annulering kun je controleren of je recht hebt op compensatie. Kom je er met de luchtvaartmaatschappij niet uit? Dan kun je ook terecht bij de Inspectie Leefomgeving en Transport.
Kan een vliegtuig nog vliegen als één motor uitvalt?
Ja. Bij een toestel met meerdere motoren betekent één uitgevallen motor niet dat het vliegtuig meteen naar beneden komt. Piloten trainen hier ook op. Meestal wordt er daarna wel geland op een geschikte luchthaven.
Is een oud vliegtuig minder veilig?
Niet per se. Sommige vliegtuigen vliegen al behoorlijk wat jaren rond en kunnen nog prima mee. Veel hangt af van hoe het toestel wordt onderhouden en gecontroleerd, niet alleen van het bouwjaar.
Is opstijgen of landen gevaarlijker?
Bij de start en landing gebeurt er meer in korte tijd dan hoog in de lucht. Piloten zijn daar juist goed op voorbereid en oefenen deze fases vaak. Je hoeft dus niet extra ongerust te worden zodra de landing wordt ingezet.
Zijn goedkope luchtvaartmaatschappijen minder veilig?
Een ticket van een paar tientjes betekent niet dat er op de veiligheid wordt bezuinigd. Een budgetmaatschappij moet binnen Europa gewoon aan dezelfde verplichte eisen voldoen. De lagere prijs zit eerder in dingen als bagage, service en wat je aan boord krijgt.
Wat gebeurt er als er onweer op de vliegroute ligt?
Dan kan je vlucht een andere route krijgen. Soms vertrekt een toestel later of moet het voor de landing even wachten. Dat is misschien irritant als je haast hebt, maar de piloten hoeven zo niet dwars door een zware onweersbui.
De auteur:
Joris NooijenFunctie/Positie: Contentlocalisator & Redactioneel Medewerker
Joris Nooijen is een contentlocalisator en redactioneel medewerker met 8 jaar professionele ervaring in het schrijven, vertalen en lokaliseren van content voor een internationaal publiek. Hij is gespecialiseerd in het helder en begrijpelijk overbrengen van complexe informatie, met een sterke focus op nauwkeurigheid, consistentie en leesbaarheid voor Nederlandstalige lezers.
Geen feedback
Vluchtcompensatie calculator:
Controleer in slechts 3 minuten of je in aanmerking komt voor vluchtvertraging compensatie.
