Bir uçuş iptal edildiğinde yolcunun önünde yolculuğu yeniden planlama, ücret iadesi alma veya alternatif sefere yönlendirilme gibi seçenekler oluşabilir.
Bekleme süresindeki yemek, konaklama ve ulaşım desteği ile belirli koşullarda doğabilecek tazminat hakkı da iptal sürecinin nasıl ilerleyeceğini etkiler.
Türkiye’de SHY-YOLCU, Avrupa bağlantılı bazı uçuşlarda ise EU-261 uygulanır. Bu nedenle uçuş iptali tazminat başvurusu yaparken uçuş iptal edildi bilgisinden daha fazlasına ihtiyaç var: iptalin ne zaman bildirildiği, size hangi alternatifin sunulduğu ve aksaklığın nedeni sonucu değiştirebilir.
Uçuşunuz iptal edildiğinde bilmenizin faydalı olacağı şeyler
- İptal edilen uçuşta yolcu, bilet iadesi ile yeniden yönlendirme seçeneklerinden birini tercih edebilir; havayolu tek taraflı olarak yalnızca kupon dayatamaz.
- Yeni uçuşu bekliyorsanız, süreye göre yemek ve içecek ile gerektiğinde otel konaklaması ve otel-havalimanı ulaşımı bakım hakkına girebilir.
- 14 gün önceden bildirim tazminatta önemli bir eşiktir; ancak daha kısa bildirimlerde size sunulan alternatif uçuşun saatleri de hesaba katılır.
- SHY-YOLCU kapsamında iç hatlarda 100 avro, dış hatlarda mesafeye göre 250, 400 veya 600 avro tazminat öngörülür.
- Olağanüstü haller nakdi tazminatı ortadan kaldırabilir; buna rağmen iade, yeniden yönlendirme ve uygun bakım hakları devam edebilir.
İptal mesajını aldıktan sonra önce seyahat kararınızı verin
Uçuş iptal edildiğinde sürecin nasıl ilerleyeceği, seyahatinize devam etmek isteyip istemediğinize göre şekillenir. Hedefinize ulaşma saatiniz hala önemliyse alternatif uçuş seçenekleri öne çıkar; planınız değiştiyse ücret iadesi daha uygun bir yol olabilir.
SHY-YOLCU yolcuya üç temel seçenek verir: kullanılmayan bilet bölümünün ücretini geri almak, mümkün olan ilk fırsatta benzer taşıma koşullarıyla son varış noktasına yönlendirilmek veya boş koltuk durumuna bağlı olarak kendi tercih ettiği daha sonraki bir tarihte uçmak.
Geri ödeme (bilet iadesi) seçildiğinde SHY-YOLCU ücretin en geç yedi gün içinde iadesini öngörüyor. Seyahat fişi veya başka bir hizmet biçimindeki ödeme ise yolcunun mutabakatına bağlı. EU-261 de iptalde geri ödeme ile alternatif uçuş / yeniden yönlendirme arasında seçim hakkı tanıyor.
Havayolu hesabınıza otomatik olarak uçuş kredisi tanımlamış olabilir. Ancak mevcut seçenekleriniz kuponla sınırlı olmayabilir; uygun koşullarda ücret iadesi veya alternatif uçuş hakkınız da bulunabilir.
İade seçeneğini tüm seyahat planınızla birlikte değerlendirin
Aynı rezervasyondaki seyahatin önceki bölümlerini tamamlamış olsanız bile iptal nedeniyle kalan yolculuk artık asıl amacınıza hizmet etmiyorsa durum farklı değerlendirilebilir.
SHY-YOLCU, belirli koşullarda yolculuğun yapılmış bölümlerinin ücretini ve ilk başlangıç noktasına dönüş uçuşunu da geri ödeme seçeneğinin parçası olarak düzenliyor.
Özellikle aktarmalı bir iş seyahati, etkinlik veya kısa tatilde bunu gözden kaçırmayın. İade talebinde yolculuğun neden artık anlamını yitirdiğini açıkça belirtmek faydalıdır.
Aktarmalı seyahatlerde ilk iptalin sonraki uçuşları da kullanılmaz hale getirip getirmediğini ayrıca değerlendirin; talebinizi yalnızca tek segmente göre sınırlamayın.
Yeni uçuşu bekliyorsanız bakım hakkınızı kullanın
Alternatif uçuşunuz birkaç saat sonrasına ya da ertesi güne planlanabilir. Bekleme süresi uzadığında yemek, iletişim, konaklama ve ulaşım gibi ihtiyaçlar için bakım hakkı gündeme gelir. Bu hak, iptal nedeniyle doğabilecek tazminat değerlendirmesinden ayrı yürütülür.
Türkiye’de SHY-YOLCU kapsamında bekleme süresine göre sıcak-soğuk içecek, kahvaltı veya yemek sağlanır. Bir veya daha fazla gece beklemek gerekiyorsa uygun konaklama ile havalimanı ve otel arasındaki ulaşım da ücretsiz olmalıdır.
Düzenleme ayrıca iki telefon görüşmesi, faks veya e-posta olanağı da öngörür.
Kötü hava gibi olağanüstü koşullarda nakdi tazminat değerlendirmesi farklı sonuçlanabilir. Uzun beklemelerde yemek, konaklama ve ulaşım desteği ise bakım hakkı kapsamında gündeme gelebilir. Bakım hakkı ile tazminat hakkı farklı koşullara göre değerlendirilir.
Zorunlu ve makul bir masrafı havayolu hizmet sunmadığı için kendiniz karşılamak durumunda kalırsanız fiş ve faturalarınızı saklayın.
14 gün kuralı düşündüğünüzden biraz daha ayrıntılı olabilir
Uçuş iptali tazminatı değerlendirilirken bildirim tarihi önemli bir kriterdir. Ancak 14 günlük süre tek başına sonucu belirlemez; iptalin nedeni, sunulan alternatif uçuş ve ilgili düzenlemenin diğer şartları da birlikte değerlendirilir.
SHY-YOLCU kapsamında bildirim süresi, iptal tazminatı değerlendirmesinde belirleyici kriterlerden biridir. İptal durumu en az iki hafta önceden bildirilmişse tazminat hakkı oluşmaz.
Bildirim 7–14 gün arasında yapıldığında ise havayolunun sunduğu alternatif uçuşun saatleri önem kazanır; seferin tarifedeki kalkış saatinden en fazla iki saat önce hareket etmesi ve son varış noktasına en fazla dört saatlik gecikmeyle ulaşması dikkate alınır.
İptal 7 günden daha kısa süre önce bildirildiyse sınırlar daralır: alternatif uçuş en fazla bir saat erken kalkmalı ve yolcuyu en fazla iki saat geç ulaştırmalıdır. Bu koşulları karşılayan yeniden yönlendirmeler tazminat sonucunu değiştirebilir.
EU-261’de de bildirim zamanı ve sunulan alternatif uçuşun saatleri birlikte değerlendirilir. Bu nedenle iptal SMS’ini veya e-postasını silmeyin; hem bildirimin tarihini hem de önerilen yeni uçuşun saatini saklayın.
Türkiye’de mi, Avrupa’da mı? Hangi kural uygulanır?
Türkiye’den kalkan uçuşlarda SHY-YOLCU temel koruma çerçevesidir. Yönetmelik, Türk taşıyıcıların Türkiye’ye ve Türkiye’den yaptığı uçuşların yanı sıra yabancı taşıyıcıların Türkiye’den gerçekleştirdiği ilgili uçuşları da kapsar.
AB/AEA havalimanından başlayan uçuşlarda ise taşıyıcının hangi ülkeden olduğuna bakılmaksızın EU-261 uygulanabilir. AB dışından AB’ye yapılan uçuşta işletici havayolu AB merkezliyse EU-261 yine devreye girebilir.
Örneğin Berlin’den İstanbul’a yapılan Pegasus uçuşları AB’den kalktığı için EU-261 kapsamında değerlendirilebilir. İstanbul’dan Berlin’e yapılan seferlerde ise kapsam, Pegasus’un AB merkezli bir taşıyıcı olmaması nedeniyle farklı şekilde belirlenir; burada kalkış noktası belirleyici olur.
Türkiye ile AB arasında yabancı taşıyıcılı bazı rotalarda kapsamlar kesişebileceğinden başvuruyu gerçek işletici havayolu ve uçuş güzergahına göre değerlendirmek gerekir.
Uçuş iptali tazminatı ne kadar?
SHY-YOLCU kapsamında koşullar oluştuğunda ödeme uçuş türü ve mesafeye göre belirlenir:
Uçuş | Tazminat |
Türkiye iç hat | 100 euro |
Dış hat, 1.500 km ve altı | 250 euro |
Dış hat, 1.500-3.500 km | 400 euro |
Dış hat, 3.500 km üzeri | 600 euro |
10 Aralık 2024 değişikliğinin ardından, ödeme Türk lirası olarak yapılacaksa avro tutarının karşılığında tazminatın ödendiği güne ait TCMB döviz satış kuru esas alınıyor.
EU-261 kapsamında da mesafeye göre 250, 400 ve 600 avroluk kademeler bulunuyor.
Alternatif uçuşla son varışa mevzuatta belirtilen kısa gecikme sınırları içinde ulaştırılmanız halinde ödemenin yüzde 50 azaltılabildiği durumlar da vardır.
Bilet iadesi ile tazminatı arasındaki fark
Bilet iadesi, satın aldığınız ancak havayolunun gerçekleştirmediği taşıma hizmetinin bedelidir. Tazminat ise SHY-YOLCU veya EU-261’deki ayrı koşullar sağlandığında doğan yolcu hakkıdır.
Seyahatten vazgeçip bilet ücretinizi talep ettiğiniz durumda, uygun koşullar varsa tazminat hakkınız ayrıca değerlendirilebilir. Yeni uçuşu kabul ettiğinizde ise yeniden yönlendirmenin zamanlaması ve ilgili diğer koşullar tazminat değerlendirmesinde dikkate alınır.
Olağanüstü haller hangi hakkı ortadan kaldırır?
Havayolu, tüm makul tedbirlere rağmen iptalin kaçınılamayan olağanüstü haller nedeniyle gerçekleştiğini kanıtlayabilirse sabit tazminat ödemek zorunda olmayabilir. SHY-YOLCU bu istisnayı açıkça düzenler.
Şiddetli hava şartları, güvenlik riskleri veya bazı hava trafik kontrol kısıtlamaları bu kategoriye girebilir. Ancak iptal nedeninin ne olduğu somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.
En önemli nokta, olağanüstü halin bütün hakları silmemesidir. Geri ödeme, yeniden yönlendirme ve uygun bekleme koşullarında bakım hakkınız devam edebilir. EU kurallarında da olağanüstü durumlarda bu ayrım korunur.
İptal sebebini mümkünse yazılı alın. Kapıdaki sözlü açıklama ile daha sonra e-postada verilen gerekçe farklı olabilir. Bildirim zamanını ve havayolunun kullandığı ifadeyi belgeleyerek saklayın.
Başvuru dosyanızı iptal anında oluşturmaya başlayın
Başvuru / şikayet sürecinde belgeleri sonradan aramamak için rezervasyon onayı, bilet veya biniş kartı, SMS/e-posta bildirimi, alternatif uçuş teklifi ve havayolu yazışmalarını koruyun.
Ekran görüntülerini tarih ve saat görünecek şekilde saklamak, sonradan bildirim zamanı veya sunulan alternatif konusunda çıkabilecek anlaşmazlıkları azaltabilir.
Yeniden yönlendirilme durumunda yeni uçuşun gerçek varış saatini de kaydedin. Kendi cebinizden yaptığınız zorunlu yemek, ulaşım veya konaklama masrafları varsa faturaları ekleyin.
Havayoluna yazarken talebinizi net bir şekilde belirtin: bilet iadesi mi, yaptığınız giderlerin geri ödenmesi mi, yoksa iptal tazminatı mı istiyorsunuz?
Türkiye kapsamındaki şikayetlerde önce ilgili havayoluna başvurulması gerekiyor. Havayolu 6 hafta içinde yanıt vermezse veya verilen cevaptan memnun değilseniz Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) yolcu hakları sistemine başvurabilirsiniz.
SHGM’nin yolcu hakları sistemi e-Devlet kimlik doğrulamasıyla da erişilebilir.
AirAdvisor ile talepte bulunun ve 600 € 'ya kadar tazminat alınSize ne kadar borçlu olunduğunu bugün öğrenin.Uçuşunuzu kontrol edin
Sıkça sorulan sorular
Evet; ancak SHY-YOLCU kapsamında başka bir havalimanı kullanılırsa taşıyıcının sizi rezervasyondaki havalimanına veya mutabık kalınan yakın bir noktaya götürme masrafını karşılaması gerekir.
Uçuş iptaline ilişkin yolcu hakları başvurusunun ilk muhatabı uçuşu gerçekleştiren havayoludur. Bilet işlemleri için ayrıca acenteyle iletişim gerekebilir.
Hayır. SHY-YOLCU, paket tur mevzuatından doğabilecek diğer hakların tamamen ortadan kalkmasına neden olmaz. Uçuş hakkınız ile otel veya diğer paket hizmetlerine ilişkin talepler farklı dayanaklara sahip olabilir.
SHY-YOLCU’da yolcunun ne zaman bilgilendirildiğini ispat yükü havayolundadır. Ancak havayolu iletişim bilgilerinizi istediği halde yanlış veya eksik bilgi verdiyseniz sorumluluk değerlendirmesi değişebilir.
Yeniden yönlendirmede amaç yolcuyu rezervasyondaki son varış noktasına ulaştırmaktır. Aynı rezervasyon altındaki bağlantılar bu nedenle seyahatin bütünü dikkate alınarak ele alınır. EU-261’de de tek rezervasyondaki bağlantılı yolculuklar son varış noktası üzerinden değerlendirilebilir.
İptal durumunda haklarınızı ayrı ayrı değerlendirin
Uçuş iptal edildiğinde süreç, seyahat planınızın nasıl değiştiğine göre şekillenecek. Yeni bir sefere aktarılmanız gerekiyorsa bekleme süresi boyunca yemek, konaklama veya ulaşım desteği gündeme gelebilir.
İptalin nedeni, size ne zaman haber verildiği ve sunulan alternatif uçuşun saatleri ise olası tazminat hakkının değerlendirilmesinde önem taşır.
Bu nedenle havayolundan gelen iptal mesajlarını, yeni uçuş tekliflerini ve yaptığınız ek harcamalara ait belgeleri saklamak faydalıdır. Başvurunuzu bu bilgilerle oluşturabilir, kapsamı daha geniş görmek için hava yolcusu olarak tüm haklarınızı inceleyebilirsiniz.
