W dzisiejszych czasach transport lotniczy jest jednym z najchętniej i najczęściej wybieranych przez pasażerów. Po pandemii cieszy się on jeszcze większym zainteresowaniem niż przed. Warto jednak wspomnieć, że przestrzeń powietrzna Europy jest już mocno ograniczona, a duża intensywność lotów dodatkowo ją obciąża.
Raport Eurocontrol Performance Review to niezależne i odbywające się co roku opracowanie pokazujące wydajność zarządzania ruchem lotniczym w Europie. Jego skrót to ATM - Air Traffic Management. Raport ten wykazał, że Wszystkie opóźnienia, które wynikały z ograniczenia w przestrzeni powietrznej były w 2023 roku większe niż w przeciągu ostatnich 25 lat. Ciekawostką jest to, że ponad 25% lotów w Europie było opóźnionych o ponad 15 minut.
Warto więc zastanowić się co jest powodem takiego zjawiska i jak te ograniczenia mogą wpłynąć na europejską przestrzeń powietrzną w najbliższych latach.
Europejska przestrzeń powietrzna podzielona jest na różne systemy kontroli ruchu lotniczego (ATC). Systemy te mogą nakładać stałe lub czasowe ograniczenia.
Ograniczenia w przestrzeni powietrznej, to nie jedno zjawisko. Nakłada się na nie wiele czynników. Jest to cały zestaw mechanizmów regulujących ruch lotniczy. Mogą one wynikać z powodów pogodowych, militarnych, operacyjnych, czy technicznych.
Ograniczenia przestrzeni powietrznej nie są tylko techniczną decyzją administracyjną. Mają ogromny wpływ na bezpieczeństwo lotów, punktualność oraz koszty operacyjne linii lotniczych. Z punktu widzenia pasażerów oznacza to przede wszystkim większą niepewność co do czasu przylotu, dlatego wiele osób korzysta z narzędzi takich jak radar lotów, aby na bieżąco sprawdzić status swojego połączenia.
Przestrzeń powietrzna Europy jest jedną z najbardziej zatłoczonych na świecie i każda zmiana w dostępności sektorów może powodować efekt domina. Wszystkie opóźnienia lotów wywołane są ograniczeniami w przestrzeni powietrznej, dlatego mają tak ogromne znaczenie. Prowadzą one nie tylko do opóźnień, ale także do większego zużycia paliwa, większej emisji dwutlenku węgla, wyższych cen biletów i co równie ważne większych odszkodowań wypłacanych przez linie lotnicze.
W odróżnieniu od Stanów Zjednoczonych czy Kanady europejska przestrzeń powietrzna jest “rozdrobniona”, każdy jej obszar kontrolowany jest przez własną instytucję świadczącą usługi żeglugi powietrznej (ANSP). Linie lotnicze muszą więc korzystać z usług różnych ANSP podczas lotów nad europejskim niebem, zamiast wybrać jedną, ujednoliconą przestrzeń powietrzną.
Wiele osób myślało, że wraz z pandemią umrze cały ruch lotniczy. Nic bardziej mylnego. Po zakończeniu pandemii wywołanej przez covid, ruch lotniczy odrodził się jak feniks z popiołów. Odbudował się więc szybciej niż zakładali to specjaliści. Już w samym roku 2024 liczba lotów w Europie wzrosła o 98% do poziomu sprzed pandemii. Oczywiście duże znaczenie prz większym zainteresowaniu ruchem lotniczym miały tanie i ultratanie linie lotnicze takie jak Wizz Air, które w 2023 roku zwiększyły swoją liczbę lotów o nawet 40%. Miało to ogromny wpływ na europejskie niebo, bo spowodowało to jeszcze większe obciążenia.
Inicjatywa Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej to główna inicjatywa Unii Europejskiej, której głównym celem była reforma sposobu zarządzania ruchem lotniczym. Utworzona została w 2004 roku w celu rozwiązywania problemów w przestrzeni powietrznej. Ważna była także poprawa zarządzania ruchem lotniczym głównie pod kątem bezpieczeństwa, przepustowości, kosztów i ochrony środowiska.
Jej głównym celem jest zmniejszenie liczby opóźnień lotów spowodowanych krótkotrwałymi korkami. Niestety europejska przestrzeń powietrzna wciąż jest rozdrobniona, a kroki stale się pogłębiają.
Należy przyjrzeć się bliżej jak wpływa na to kontrola ruchu lotniczego?
Europejska przestrzeń powietrzna jest jedną z najbardziej zatłoczonych na świecie. Jeśli w danym sektorze liczba samolotów przekracza bezpieczną pojemność, brakuje kontrolerów, czy występują utrudnienia pogodowe lub przestrzeń powietrzna zostaje zamknięta przez wojskowe działania, wtedy wprowadzane są regulacje ATFM by jak najszybciej zapobiec zagrożeniu bezpieczeństwa i różnym przeciążeniom.
W samej Europie tylko
Główną przyczyną zakłóceń operacyjnych w Europie są opóźnienia wynikające z decyzji kontroli ruchu lotniczego (ATCM) oraz zarządzania przepływem (ATFM). Największym obciążeniem dla linii lotniczych są zmian tras i schemat oczekiwania przez kontrolę ruchu lotniczego. 1,5 miliarda euro kosztowały opóźnienia europejskie linie lotnicze w postaci opłat lotniskowych i paliwa, czasu pracy załóg, oraz w postaci odszkodowań, które należały się pasażerom, za odwołany lub opóźniony lot.
Jeżeli chodzi o odszkodowania, to linie lotnicze muszą przestrzegać przepisów UE261 dotyczące praw pasażerów lotniczych i wypłacać pasażerom odszkodowania za opóźnienia w zależności od długości lotu.
Warto też wspomnieć o naszym środowisku. Każda zmiana trasy prowadzi do wyższej emisji CO2. Co za tym idzie? Każda dodatkowa sekunda lotu powoduje emisje setek kilogramów dwutlenku węgla do atmosfery. Dlatego wszystkie ograniczenia w ruchu lotniczym mają wpływ nie tylko na pasażerów, ale także na nasze środowisko, które i tak jest już bardzo obciążone. Choć może wydawać się, że pojedynczy lot jest mało znaczący, to w skali mnóstwa operacji dziennie dodatkowe minuty w powietrzu i na ziemi oznaczają wyraźny wzrost emisji.
Poniżej przedstawiamy tabelę, w której można zobaczyć, które kraje i linie lotnicze zostały najbardziej dotknięte.
Kraj | % europejskich opóźnień w ruchu trasowym | Główne przyczyny |
Francja | 33% | Ograniczenia przestrzeni powietrznej, strajki kontroli ruchu lotniczego (ATC), duże natężenie ruchu |
Niemcy | 17% | Ograniczenia przepustowości (zwłaszcza okolice Frankfurtu i Monachium), ćwiczenia wojskowe, zamknięta przestrzeń powietrzna |
Hiszpania | 10% | Ograniczenia przestrzeni powietrznej, ograniczenia przepustowości w szczycie sezonu turystycznego |
Przez swoją wielkość i korzystanie z tras, gdzie ruch jest bardzo duży, poniższe linie lotnicze są dużo bardziej narażone na opóźnienia spowodowane ograniczeniami w ruchu powietrznym. Trzeba brać jednak pod uwagę, że wpływ tych czynników może różnić się w zależności od konkretnego dnia, natężenia ruchu i trasy.
Ryanair, to bez wątpienia jedna z największych tanich linii lotniczych, która występuje w Europie. Przewoźnik został założony w 1984 roku w Irlandii, dziś ma swoją główną siedzibę w Dublinie. Obsługuje bardzo dużą liczbę lotów i to w najbardziej zatłoczonych obszarach. Mowa tu o przestrzeni powietrznej Francji i Hiszpanii, gdzie strefy wojskowe i obszary o dużym natężeniu ruchu mogą powodować opóźnienia. Linia ta ma także ciekawą strategię krótkiego postoju, co zmniejsza ryzyko nagłych zmian trasy.
Lufthansa to narodowy przewoźnik Niemiec i jedna z największych linii lotniczych w Europie. Założona została w 1953 roku. Linia ta posiada węzły przesiadkowe w jednym z najbardziej ruchliwych i najbardziej ograniczonych przestrzeni powietrznych w Europie, co powoduje liczne opóźnienia. Loty długodystansowe tego przewoźnika często przecinają się z ograniczoną przestrzenią powietrzną, co często prowadzi do zmian trasy i wynikających z tego opóźnień.
EasyJet jest jedną z największych niskokosztowych linii w Europie, działa także w Wielkiej Brytanii. Ze względu na częstą obecność w najbardziej zatłoczonych częściach Europy, przewoźnik ten szczególnie narażony jest na skutki ograniczeń przestrzeni powietrznej i regulacji ATC/ATFM. Linia ta dotknięta jest zatorami szczególnie nad Londynem i innymi dużymi miastami. Nie tylko Europa zmaga się z częstymi zatorami, problem ten dotyka również Wielką Brytanię.
Jeśli Twój lot był opóźniony, odwołany lub przepełniony w ciągu ostatnich 3 lat, możesz kwalifikować się do odszkodowania w wysokości do €600Sprawdź odszkodowania
Geopolityka, technologia, popyt na podróże lotnicze oraz klimat- wszystko to wpływa na ograniczenia w przestrzeni powietrznej. Po okresie pandemicznym ruch w Europie szybko wrócił do tego sprzed covid - 19, a w sezonie letnim nawet je przewyższa. Według danych z Eurocontrol ruch stale rośnie, co może oznaczać:
Skutkiem tego jest więcej regulacji ATC oraz dużo częstsze opóźnienia wynikające z przeciążenia systemu.
Choć większy ruch na niebie może dać wiele korzyści dla biznesu, to oznacza to także obciążenia dla i tak już przeciążonej przestrzeni powietrznej. W szczycie sezonu miasta takie jak Londyn, Paryż czy Frankfurt jeszcze bardziej odczują wszystkie obciążenia.
Postęp technologiczny zwłaszcza projekt badawczy SESAR powinien przynieść zadowalające usprawnienia, które pomogą usprawnić zarządzanie ruchem lotniczym. Rozwój zarządzania ruchem, który oparty jest na sztucznej inteligencji może pomóc kontroli ruchu lotniczego w sprawniejszym zarządzaniu przepływem ruchu.
Warto także brać pod uwagę to, że gdy planujemy podróże w okresie letnim lub świątecznym, te opóźnienia mogą się pojawić ze względu na wzmożony ruch. Jeżeli zależy nam na komforcie i stabilnej sytuacji warto jest unikać szczytu turystycznego w Europie. Można także skorzystać z innych opcji przemieszczania się, takich jak kolej, autobusy, wynajem samochodu, czy nawet car- sharing. W zależności od tego, gdzie się wybieramy opcje te mogą być dla nas dużo bezpieczniejsze, a często nawet dużo tańsze, niż podróż samolotem.
Autor:
Stanowisko: Copywriter
Marek jest specjalistą zajmującym się różnymi aspektami marketingu internetowego z ponad 10-letnim doświadczeniem. Temat odszkodowań lotniczych i podróży jest mu szczególnie bliski. Tworzy treści oparte o dogłębną analizę i najnowsze fakty.
Brak opinii
Kalkulator Rekompensaty za Odwołany Lot:
Sprawdź, czy masz prawo do odszkodowania za opóźniony lot w zaledwie 3 minuty.Automatyczna ochrona. Bez roszczeń. Bez czekania.
Chciałbyś regularnie otrzymywać wskazówki dotyczące podróży?
AirAdvisor został przedstawiony w:
